است . در آشفتگىِ پس از خسرو پرويز دو تن كه از تخمهء شاهى نبودند مدعى تاج و تخت شدند ، ولى چون از تخمهء شاهى نبودند نتوانستند دوام بياورند . دختران پرويز در دورهء آشفتگى پس از پرويز از آن جهت به پادشاهى رسيدند كه شيرويه پسر خسرو پرويز هفده تن برادران خود را كشته بود و تنها كسى كه از تخمهء شاهى باقى مانده بود اين دو دختر بودند . اعتقاد عظيم به خون و نژاد را با مسألهء حقوق زن نبايد اشتباه كرد ؛ پادشاهى پوران و آزرمى دخت و همچنين تحصيلات عاليهء چند زن از طبقات ممتاز را نتوان مقياسى براى حقوق زن به‌طور عموم در آن دوره قرار داد . كريستن سن مىگويد : « منابع تاريخىاى كه داريم اطلاعى در باب تعاليم دختران به دست نمىدهد . بارتلمه چنين حدس مىزند كه تعليم دختران بيشتر مربوط به اصول خانه دارى بوده است . بعلاوه ، بغ نسك صريحاً از تعليمات زن در فن خانه دارى بحث مىكند . معذلك زنان خانواده‌هاى ممتاز گاهى تعليمات بسيار عميق در علوم تحصيل مىكرده‌اند . » كريستن سن در فصل هفتم كتاب خويش كه دربارهء نهضت مزدكيه بحث مىكند مىگويد : « در توصيفى كه ما در نتيجهء تحقيقات بارتلمه از احوال حقوقى زنان در عهد ساسانيان نموديم ، تضاد بسيار نشان مىدهد . سبب اين تضاد آن است كه احوال قانونى زن در طول عهد ساسانيان تحولاتى يافته است . بنا بر قول بارتلمه ، از لحاظ علمى و نظرى زن در اين عهد حقوقش به تبع غير بوده و يا به عبارت ديگر شخصيت حقوقى نداشت اما در حقيقت زن در اين زمان داراى حقوق مسلّمه‌اى بوده است . در زمان ساسانيان احكام عتيق در جنب قوانين جديد باقى بود و اين تضاد ظاهرى از آنجاست . پيش از آنكه اعراب مسلمان ، ايران را فتح كنند محققاً زنان ايران در شرف تحصيل حقوق و استقلال خود بوده‌اند . » « 1 »

--> ( 1 ) . همان ، ص 354 .